Bisikletinizin Bakım Vaktinin Geldiğini Nasıl Anlarsınız?

Bisikletlerle ilgili en güzel şey, parçalarının uzun süre dayanabilmeleridir. Eski ve bakımsız bisikletler; kirli görünen, her gün dönen zincirleri paslanmış, tekerlek yatakları kuru, frenleri bakımsız ve bisiklet tamamen yıpranmış gibi görünebilmektedir. Spektrumun diğer ucunda ise profesyonellerin kullandığı yarış bisikletlerinin devamlı bakıma girdiğini, her yarıştan sonra yıkandığını, ayarların en baştan yapıldığını biliriz.

Bir bakımda neler vardır? Bakım, tüm bisikletin sökülüp, yatakların temizlendiği veya değiştirildiği, aktarma organlarının arındırıldığı ve kabloların yenilendiği kapsamlı bir hizmettir. Yılda bir-iki kez veya her 3000 kilometrede bir revizyon gerekir. Bakımı ne kadar geciktirirseniz, bisikleti o kadar hırpalarsınız ve bu size maliyet olarak 2-3 katı ile geri döner. Bu hesap cep kitabınız için zor olabilir, bu yüzden neyin ne zaman servise sokulacağını belirleyebilmek önemlidir.

Furş Yatağı ve Kontrolü

Furş yatağı bisikletin gidon boğazı ve maşasını birleştirmeye yarayan, aynı zamanda sağa-sola dönüş hareketinizi sağlayan en önemli ünitelerden biridir. Dışarıdan bakıldığında sadece bir kapak gibi görünse de, içinde bisikletin tüm yönlendirme yükünü taşıyan bilyalar veya rulmanlar bulunur.

1- Bilyalı Furş

2- Rulmanlı Furş

Nasıl Kontrol Edilir?

Bisikletin ön kısmını gidondan kaldırın ve yavaşça sağa sola döndürün. Hareket yumuşak ve sessiz olmalıdır. Herhangi bir "kıtır" sesi veya takılma kuru yatakları işaret eder. Ön freni sıkıp bisikleti ileri geri ittirdiğinizde bir boşluk veya "tık" sesi geliyorsa furşun acilen kontrol edilmesi gerekir.

Furş bölgesinde hissettiğiniz en ufak problemde dahi mutlaka kontrol ettirin. Olası bir kilitlenme veya dağılma, geri dönüşü olmayan ciddi kazalara sebebiyet verebilir.

Çemberler ve Jant Göbekleri

Jantlarımız çember ve göbeklerin teller ile birbirine bağlanmasından oluşur. Teller yardımı ile çemberler düz bir hizada ve maşayı ortalayacak şekilde yapılandırılır. Akıcılığını koruyan bir jant keyif verir, bozuk olanı ise size eziyet eder ve gücünüzü boşa harcatır.

Akord Kontrolü: Tekerleği havaya kaldırın ve çevirin. Eğer jant sağ veya sol pabuçlara doğru yanaşmalar yapıyorsa akordunuz bozulmuştur.

Ön Göbek

Merkezi Yapı

Arka Göbek

Göbeklerin durumunu anlamak için mili parmaklarınızla tutup çevirin. Eğer yağın içinden bıçakla geçiyormuşçasına bir hafiflik yerine; çıtırtı, sertlik veya eksen dışı boşluk hissediyorsanız bakım vakti gelmiştir. Bazı durumlarda bilyaların içinde bulunduğu "tas" çizilmişse göbek komple değiştirilmelidir.

Orta Yatak

Çalışma prensibi jant göbekleriyle aynıdır. Zinciri aynakoldan çıkarın ve aynakolu parmağınızla sağa sola hareket ettirin. Sertlik, takılma veya pedal çevirirken düzenli gelen bir "tık-tık-tık" sesi orta yatağın açılma vaktinin geldiğini bağırır.

Mekanik Notu: Bazı orta yataklar o kadar inatçıdır ki; sökülmesi ciddi bir güç gerektirir. Anahtarı kaynak makinesi ile puntolayıp 3 kişi söktüğümüz vakalar oldu! Bu yüzden bakımı ertelemek sadece mekanik değil, maliyetli bir kilitlenmeye de yol açabilir.

Frenler, Balatalar ve Pabuçlar

Frenler hayati önem taşıyan aksamlardır. Hayatınızı kurtarmak için en büyük görev onlarındır. Geciktirilmiş bir balata veya pabuç değişimi ölüme kadar varabilecek tehlikeler sunar. Unutmayın; harcadığınız meblağ hayatınızı emniyette tutmak içindir.

V-frende pabuç kanalları silinmişse, disk frende ise balata et kalınlığı 1mm altına inmişse değişim şarttır. Fren tellerinde korozyon (paslanma) veya saçaklanma fark ettiğiniz an durun. O tel her an kopabilir.

Korozyona Uğramış Tel

Yenilenmiş Tertemiz Tel

Disk Rotor Tehlikesi

Rotorlardaki aşınmayı asla hafife almayın. Gözden kaçırılan bir aşınma, yolda rotorun parçalanmasına sebep olabilir. Standart bir rotor 2mm kalınlığındadır. 1.6mm'ye düştüğünde ömrü bitmiş sayılır. 1.5mm ve altı ise tam anlamıyla bir "bomba" gibidir.

Yeni Rotor

Eski İnce Rotor

Zincir ve Dişliler

Zincir, gücünüzü yola ileten elemandır. Kirli ve paslı bir zincir sadece ses yapmaz, aynı zamanda gücünüzü çalar. Yaklaşık 2000 km'de bir zinciri değiştirmek, pahalı dişli sisteminizi (ruble ve aynakol) korur.

Aşınmış Zincir (Cetvel Geçiyor)

Sağlıklı Zincir (Cetvel Geçmiyor)

Eğer elinizde ölçme aleti yoksa, vitesi en büyük dişliye alın ve zinciri saat 3 yönünde kendinize çekin. Dişliden belirgin şekilde ayrılıyorsa vakit gelmiştir. Eğer zinciri yenilemenize rağmen sıyırma yapıyorsa, artık dişlileriniz de "elveda" diyor demektir.